Türk çelik sektörünün karbon faturası 400 milyon doları aşabilir

11 Ağustos 2021 87 views 0

EROL OYTUN ERCAN Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne ihraç ettiği çelik sayılarına bakıldığında, AB’nin karbon sonu uygulamasının çelik kesimine …

EROL OYTUN ERCAN

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne ihraç ettiği çelik sayılarına bakıldığında, AB’nin karbon sonu uygulamasının çelik kesimine maliyetinin yıllık 436 milyon dolar ile 581 milyon dolar ortasında olabileceği varsayım ediliyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin datalarına nazaran, Türkiye 2020 yılında AB’ye yaklaşık 6,6 milyon ton çelik ihracatı gerçekleştirdi. İhraç edilen ölçünün ne kadarının cevherden üretim, ne kadarının hurdadan üretim olduğu datalarda paylaşılmazken Bloomberg HT’ye konuşan kaynaklar AB’ye ihracatın büyük bir kısmını hurdadan üretilen çeliğin oluşturduğunu lisana getirdiler.

Türkiye’deki çelik üretiminin yüzde 75’i hurdadan

Sanayi Bakanlığı ve Türkiye Çelik Üreticileri Derneği’nin raporlarına nazaran de Türkiye’deki çelik üretiminin yüzde 75’ini hurdadan üretim oluşturuyor.

Kardemir’in 2020 yılı sürdürülebilirlik raporuna nazaran, cevherden çelik üreten şirketin karbon salınımı üretilen 1 ton çelik başına 2,3 ton olarak gerçekleşirken Nature Communications’da yayımlanan bir araştırmaya nazaran hurdadan üretilen 1 ton çelik başına ortalama karbon salınımı yaklaşık 1 ton düzeyinde bulunuyor.

Tarifelendirme farklılığı 145 milyon dolar oynatıyor

Stockholm Etraf Enstitüsü İklim ve Siyaset Grubu Başsekreteri Gökçe Mete, CBAM’ın son raporuyla ilgili yaptığı değerlendirmede “Karbon vergisinin ülke ortalamasına nazaran mi yoksa her şirketin kendi salınımına nazaran mi tarifelendirileceğine bakmak gerekir. Zira bazen en pak üretici ve en çok kirleten şirketler ortasında çok fazla fark oluyor” dedi.

Karbon hududu uygulamasında iki farklı seçenek

AB, en son Temmuz ayında yayımladığı bir raporda ise AB dışından ithal edilen mallar için ithalatçıların ya sabit bir karbon salınımı bedeli üzerinden ödeme yapmaları gerekebileceğini ya da şirket bazında karbon salınımına nazaran ödeme yapabileceklerini belirtmişti.

Buna nazaran, sorumlu ithalatçıların ithal ettikleri eserler için ülkenin karbon salınımı ortalamasına nazaran maliyetlerini belirlemesi ya da tüm sorumluluğu üstlenerek ithal ettikleri şirketlerin karbon salınımı sayılarını denetleyerek bu sayılar üzerinde karbon vergisi ödemeleri gerekecek.

Her iki senaryo için de Türkiye’deki çelik kesiminin karşılaşabileceği karbon salınımı maliyetinin hesaplaması ise şöyle:

  • En az ETS kapsamında belirlenen karbon fiyatları kadar vergi ödeneceği varsayıldığında bu da şimdiki karbon fiyatları üzerinden bir hesaplama yapılmasını gerektiriyor.
  • ETS kapsamında Aralık vadeli karbon müsaadelerinin metrik ton başına fiyatı 9 Ağustos itibariyle 56,66 euro düzeyinde bulunuyor. Kabaca 1 ton karbon salınımı için şirketlerin ödemesi gereken para ise 56,66 euro civarında.
  • Buna nazaran, ihracatın büyük bir kısmını oluşturan hurdadan üretilen 1 ton çelik başına karbon salınımının 1 ton civarında olduğu düşünüldüğünde 2020’de AB’ye ihraç edilen 6,6 milyon ton çelik için şimdiki fiyatlarla karbon salınımının maliyeti 436 milyon dolar oluyor.
  • Türkiye’de bütün çelik bölümünün cevherden ve hurdadan üretime nazaran ağırlıklandırılmış karbon salınımı ortalaması ise 1 ton çelik başına 1,33 ton karbon salınımı düzeyinde bulunuyor. Böylelikle kesimin karbon salınımı ortalamasına nazaran de ihraç edilen 6,6 milyon ton çeliğin karbon salınımı maliyeti 581 milyon dolar düzeyinde oluyor.

En az mahallî üreticiler kadar karbon vergisi ödenecek

AB ise 2026 yılında uygulamaya koyulacak Hudutta Karbon Düzenleme Düzeneği (CBAM) kapsamında birinci olarak çimento, çelik, demir, gübre ve alüminyum üzere kesimlere karbon fiyatlaması uygulanacağını vurgulamıştı.

AB, CBAM ile ihracatçıların Euro bölgesinde uygulanan ETS kapsamında mahallî üreticilerin ödediği karbon fiyatlarıyla tıpkı fiyatları ödemesi gerektiğini açık bir halde belirtirken, karbon sızıntısını önlemek için AB içerisinde üretilen ve ithal edilen eserler ortasında eşit muamelenin olacağını taahhüt ediyor.

Karbon kontratlarının fiyatı parasız müsaadelerin azalmasıyla artabilir

Lakin burada dikkat edilmesi gereken ise ileride ETS kapsamında karşılaşılabilecek karbon fiyatlarının üssel bir halde artma ihtimali oluyor. AB, ETS sistemini kurduğunda karbon müsaadelerinin yüzde 80’ini parasız olarak verirken bu müsaadelerin oranı her yıl azalarak 2020 yılında yüzde 30’a geriledi. Bu ücretsiz olan müsaadelerin belli bir mühletten sonra büsbütün ortadan kalkması bekleniyor.

Ücretsiz müsaadelerin azalması piyasada hudutlu sayıda bulunan karbon müsaade kontratlarına talebi artırarak bu kontratların fiyatlarını yükseletebilir. Bu da CBAM kapsamında belirtilen taban fiyat pratiği için de fiyatların artması manasına gelebilir.

DİĞER VİDEOLAR