Dr. Hakan Akelma: Aşısızlar salgına karşı savunmasız durumda

DİYARBAKIR – Diyarbakır korona virüsü tablosunda uzun müddet kırmızı kategoride yer aldı. Olağanlaşma sürecinin korona virüsü tehlikesinin bitmiş …

28 Ağustos 2021 27 views 0
reklam

DİYARBAKIR – Diyarbakır korona virüsü tablosunda uzun müddet kırmızı kategoride yer aldı. Olağanlaşma sürecinin korona virüsü tehlikesinin bitmiş üzere algılanması ile aşılama oranındaki düşüklük, kırmızı kategoriye münasebet olarak gösterildi.

Diyarbakır Tabip Odası öncülüğünde birçok sivil toplum örgütü aşı kampanyası başlattı. Organize Sanayi Bölgesi örneğinde olduğu üzere aşı, vazifeliler tarafından çalışanlara iş yerinde yapıldı.

Siyasi partiler de aşıya dikkat çekmek için değişik çalışmaların içinde yer aldı. HDP, kentin merkezi noktalarında Eş Genel Liderlerin fotoğrafları bulunan pankartlarla Diyarbakırlılara aşı olma davetinde bulundu.

CHP Vilayet Lideri Gönül Özel, ÂLÂ Parti Vilayet Lideri Vecdin Ensarioğlu, DEVA Partisi Vilayet Lideri Cihan Ülsen, Gelecek Partisi Vilayet Lideri Aydın Altaç ve Saadet Partisi Vilayet Lideri Abdurrahman Ergin, korona virüsü tehlikesine dikkat çekmek üzere bir ortaya geldiler. Sıkıntılara dikkat çeken vilayet liderleri yurttaşlara aşı olma, yetkililere ise hastalığa karşı işbirliği yapma davetinde bulundular.

Olağanlaşma süreciyle birlikte Diyarbakır Tabip Odası ile tabipler, salgının bitmediğine dair ikazlarda bulundu. Korona haritasında yaklaşık iki aydır kırmızı kategoride bulunan Diyarbakır, geçtiğimiz hafta turuncu kategoriye geçti ve bunda sıhhat çalışanlarının da büyük katkısı oldu.

Hem yetkililere hem de yurttaşlara salgının bitmediği, gerekli tedbirlerin alınması ve aşı oranının yükseltilmesi gerektiği ihtarında bulunan sıhhat işçilerinden biri de Doç. Dr. Hakan Akelma’ydı.

Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde çalışan Akelma, toplumsal medya hesaplarından hastalarla ilgili bilgileri paylaşarak ihtarlarda bulundu.

“Diyarbakır neden kırmızı kategoride yer aldı ve Mavi kategoriye geçilmesi için neler yapılmalı?” Bu soruları Doç. Dr. Hakan Akelma’ya sorduk.

PİK, ADIM ADIM GELDİ

Diyarbakır’da korona olayları iki ay kadar pik yaptı ve ağır bakımlarda yer kalmadı, koronadan ölenlerin sayısında artış oldu Bunun nedenleri nedir sizce?

Bunun birkaç nedeni var. Öncelikle bu pik adım adım geliyordu ve biz bunu fark ettik, gerek toplumsal medyadan gerekse mahallî medyadan bunu duyurmaya ve gerekli tedbirlerin alınması için ikaz yapmaya çalıştık.

Mayıs 2020’de, olağan hayata dönüşün kademe kademe başladığı tarihten sonra tüm ülke, özelde de Diyarbakır halkı bu kademeyi yanlış anladı. Herkes neredeyse pandemi bitmiş üzere kuralları hiçe saydı. Kapalı açık alan demeden maskeler takılmadı. Düğün, taziye vb. toplumsal faaliyetler tam sürat devam etti. AVM ve kafelerde hayat olağana dönmüş üzere hareket edildi. Bilhassa bölgede taziye ve düğünlerdeki tokalaşmalar, kapalı ortamda saatler geçirmeler ve maske-mesafe kurallarına uyulmaması adım adım piki getirdi.

Ayrıyeten ülkemizde 50 yaş üstü ek doz aşı ve aşı yaşının düşürülmesi sonrası yaygın aşılanmanın başlamasına karşın Diyarbakır halkı aşı yaptırma konusunda düşük refleks gösterdi. Genç nüfusun fazla olduğu vilayetimizde şimdi o yaş kümesine aşı tanımlanmış olmaması aşı oranını nispeten düşük görülmesini sağlamasına karşın 50 yaş üstü kümenin ek doz yapması da birçok nedenden dolayı gecikti.

Bu sırada süratli yayıma özelliğine sahip delta varyantı kaçınılmaz olarak kentimizde süratlice yayıldı. Esasen gelmesinden tasa ettiğimiz pik maalesef geldi.

‘BENCİLLERİN PANDEMİSİ’

Aşı olanların sayısı 1 milyonu geçti deniliyor. Lakin beşerler aşı olmakta tereddüt yaşadılar. Bu tereddüde neden olan neydi?

Aşı sıkıntısı bölgemizde eskiye (1990 yıllarına) dayanan ve sonrasında kültür içinde yerleşen birçok eski inanışların (veya nedenlerin) yanında aktüel kimi mevzuların da eklenmesinin olduğu çok komplex ve iç içe geçmiş (veya üst üste binmiş) birçok nedenlerden oluşuyor.

En başında pozisyonu prestiji ile bölgede devlete karşı olan siyasi güvensizliğin aşı güvensizliğine de dönüştüğünü görüyoruz.

Ayrıyeten bölgedeki klasik fobiye dönüşmüş kısırlık konusunun da aşı tereddüdüne yol açtığını görüyoruz. Kısırlık azımsanmayacak derecede aşı tereddüttü oluşturan ana mevzulardan biridir. Bu mevzunun uzmanları tarafından sosyolojik olarak derinlemesine incelenmesi gerekir. Gözlemlerimizde toplumumuzda birden fazla bireyde kısırlaşmadan “erkektil disfonksiyonun yahut Empotans (sertleşme sorunu)“anlaşıldığı görüyoruz. Bu telaşlardan ötürü aşıdan kaçınıldığını görüyoruz.

Öteki bir mevzu Sıhhat Bakanlığı’nın bu mevzudaki kimi kuşkulu yahut baş karışıklığı oluşturan açıklamaları yahut uygulamalarıdır. Bakanın bir açıklamasının ortasında mRNA aşıları için “gelecekte ne yapacağını bilmediğimiz” aşı olarak bahsetmesi aşı karşılarına gereç olmuş günlerce bunu kullanmalarına sebebiyet vermiştir. Ayrıyeten Aşı Onamı için form doldurulması ve bu onam formunda önü açık birtakım tabirlerin yer alması insanlarda kuşku uyandırmış, aşıya olan tereddüdü artırmıştır.

Bir öbür sebep aşının erken keşfi. Pandemiden ötürü faz 3 çalışmalarına sürat verilmesi ve çabucak bitmesi, mRNA aşısının yeni teknoloji olması, birçok ülkede farklı teknoloji ile üretilen aşıların olması, aşı bölümünde ülkeler ortasında bir yarış ve birtakım ülke aşılarının yayınlarında tahribat tezleri vb. bilhassa okuyan ve toplumsal medyayı takip eden kesimde tereddütler oluşturmuştur.

Öteki bir neden Aşı Aksisi lobinin toplumsal medya ve ulusal kimi medyalarda çok seviyede desteklenmeleri ve bu alanları kullanıp insanların başında önemli karışıklık oluşturmalarıdır. Bu mevzu da başlı başına ciddiye alınması ve derinlemesine incelenmesi gereken bir sebeptir. Tüm aşılara karşı olmaktan tutun korona virüsü aşılarına karşı olmaya kadar geniş bir yelpazeyi içermektedir.

Bencilliğin, yani “bana bir şey olmazcılığın” da bir neden olabileceğini düşünüyorum. Hatta bu nedenle “Bencillerin Pandemisi” ismini aldı.

AŞISIZ OLANLAR SAVUNMASIZ DURUMDA

Hastanelerde yatan hastalarla ilgili gözlemlerinizi toplumsal medyada paylaştınız. Hastanelerde yatan insanlarda aşı olma oranı ne kadardır?

Aslında bakanlığın tüm ülkenin, tüm kentlerin tek tek bilgilerini her gün yahut hafta açıklaması daha gerçek olacaktı. Bu tesir toplumun aşılama oranını artıracaktı lakin bu neden yapılmıyor, bilemiyoruz.

Bizler kendi imkanlarımız ile ağır bakıma yatan hastaların total sayısından yüzdelik olarak hesaplayıp paylaşmaya çalışıyoruz.

Yaptığımız hesaplarda ortalama olarak verirsek;

%60-65 dolaylarında Aşısız

%30-35 Civarlarında 2 doz Sinovac (özelikle 60 yaş üstü ve aşıdan sonra 6 ay geçmiş kişiler)

%2,5 civarında 1 doz Biontech (genelde aşıdan sonra 15 günü tamlamayanlar)

% 2,5 Civarında 1 doz Sinovac görüyoruz.

Aşı olmayanların koronaya karşı daha savunmasız olduklarını datalardan yola çıkarak net halde söyleyebilir miyiz? Öyleyse bilgilerin yetkililer tarafından gereğince paylaşıldığını söylemek mümkün mü?

Yaklaşık 2 yıldır bu alanda binlerce hasta gören biri olarak şunu net olarak söyleyebilirim. Müşahedemiz bilhassa delta varyantına karşı aşısız yahut yetersiz aşılıların çok savunmasız olduğudur. Bilhassa hamile ve lohusa bayanlarda bu varyant çok süratli seyrediyor ve çok öldürücü oluyor.

Yaşlı ve genç dinlemeden aşısızlarda süratli öldürücü tesiri var. Lakin aşısı tam olan bireylerde kolay bir gribal enfeksiyon üzere gelip geçiyor. Müşahedelerimiz 2 doz Biontech aşısının çok uygun koruduğu istikametindedir.

Bilhassa İngiltere ve İsrail’de çıkan birçok yayında da delta varyantının aşısızlarda daha fazla öldürücü olduğu ortaya kondu.

Yetkililer tarafından kâfi ve güçlü bir sesle gereğince dillendirilmediğini düşünüyorum. Daha net bilgilerin (özellikle ölenlerdeki aşılı aşısız oranlarının) verilmesi halkımızda aşıya yönelmeyi daha çok teşvik edecektir.

AŞI ÇALIŞMALARI DAHA AKTİF YAPILMALI

Korona haritasında nihayet turuncu renkte Diyarbakır? Turuncudan maviye geçebilmek için ayrıyeten neler yapılmalı?

Diyarbakır kendisine yakışmayacak bir davranış ile turuncuya çok geç ulaştı. Doğal bunda yalnızca halkın eksik olduğunu söylemek mümkün değil. Başlarda aşıların bir iki merkezde yapılması halkın aşıya ulaşmasında sorun oluşturmuştur. Lakin daha sonra taşınabilir hizmetlerin devreye girmesi ve aile hekimliklerinde de uygulanmaya başlanması aşı oranını artırmıştır.

Maviye gidilmesinin yolu; taşınabilir aşılanmaya devam edilmesi, aile hekimliklerindeki 6 kişi dolmadan aşı yapılmaması uygulamasının kaldırılması, toplu yerlerde taşınabilir birliklerin olması, mahallî sendika ve sıhhat örgütlerinin daha faal alana inmesi yahut bilgilendirmelerinin artması, ikna timleri kurulması, kamu spotlarının artması, lokal yöneticilerin sık sık davet yapması ve bunların billboardlarda lisana getirilmesi, mahalle muhtarlarının faal olarak kullanılması vb. birçok adım ile mümkün olacaktır.

BENZER KONULAR