Hekim istifaları: Sağlık çalışanları tükenme noktasına geldi

ANKARA – Sıhhat Bakanlığı, korona virüsü salgını sürecinde sıhhat çalışanlarının istifa, emeklilik ve müsaade taleplerine kısıtlama getirdi …

01 Eylül 2021 23 views 0
reklam

ANKARA – Sıhhat Bakanlığı, korona virüsü salgını sürecinde sıhhat çalışanlarının istifa, emeklilik ve müsaade taleplerine kısıtlama getirdi. Kelam konusu yasağın 1 Temmuz itibariyle kaldırılmasının akabinde kimi bölgelerde ağır tabip istifası ve emekliliği yaşanmaya başladı.

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Kurul Üyesi Meltem Günbeği’ne nazaran başta ekonomik kayıplar, iş yükünün fazlalığı ve yetersiz şartlar doktorlar ortasında istifalara neden oluyor ve mesleksel tatmin her geçen gün azalıyor. Günbeği, her istifanın akabinde iş yükünün geride kalan çalışanlara yüklendiğini, yeni istifaların yaşandığını ve bu durumun kısır döngüye neden olduğunu söylerken, istifaların ağırlaştığı Van ve Muğla Tabip Odaları liderleri kentlerdeki durumu anlattı.

‘HEKİMLER ÇOK MAAŞ ALIYOR ALGISI GERÇEĞİ YANSITMIYOR’

Sıhhat Bakanlığı istifa eden ya da emekliliğe ayrılan doktorların sayılarını aktüel olarak açıklamıyor. Tabip istifalarının sırf pandemi devrinin konusu olmadığını, salgın devrinde getirilen yasaklar nedeniyle hususun çok daha görünür olduğunu söyleyen TTB Merkez Kurul Üyesi Meltem Günbeği’ne nazaran istifaların birden fazla nedeni var.

Son yıllarda performans sistemi, ülke genelinde enflasyonun yükselmesi, çalışma koşullarının berbatlaşması, her geçen gün hasta sayılarının artması üzere nedenlerle istifaların yaşandığını belirten Günbeği, “Bunun sebebi TTB’nin uzun müddettir şikâyet ettiği ve düzeltilmesini istediği taleplerin hiçbirinin karşılanmamasıyla alakalı” dedi ve istifa nedenlerine dair şunları söyledi:

“Genç tabiplerin birçok yoksulluk hududunda yaşıyor. Sıhhat Bakanlığı takımında olup yoksulluk sonuna erişemeyenler bile mevcut. Toplumda ‘hekimler çok maaş alıyor’ algısı var fakat bu çok gerçeği yansıtmıyor. Tabiplerin salt emekliliğe yansıyan maaşları düşük. Döner sermayeyle birlikte doktorların geliri Türkiye ortalamasına erişebiliyor lakin bu döner sermaye yönetmeliği de yöneticilerin insafına bırakılmış bir şey. Döner sermaye sisteminin insafına bırakılmış durumdayız ve hastaneler kâr edemediğini söyleyerek birçok ödeme yapmıyor.”

‘HEKİMLER DEĞERSİZLEŞTİRMEYİ PANDEMİDE ÇOK DAHA FAZLA GÖRDÜ’

İstifalara neden olarak ekonomik kayıpların akabinde Dr. Günbeği’nin işaret ettiği bir öbür nokta tabiplerin pandemi devrindeki olumsuz çalışma şartları oldu. Sıhhat Bakanlığı’nın bu periyotta bir maskeyi dahi çalışanlara dağıtamadığını söyleyen Günbeği kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bizim TTB olarak müşahedelerimize nazaran, doktorlar uzun müddettir olan meslek alanlarına yönelik değersizleştirmeyi pandemi periyodunda çok daha fazla gördüler. Örneğin Covid-19’un meslek hastalığı olarak kabul edilmemesi bunlardan biriydi. Birinci başlarda çalışma kaidelerinden hiç şikâyet etmeden doktorlar çalıştı ancak bu durum bir aylık, iki aylık bir periyot değildi. Pandeminin 18’inci ayına giriyoruz ve hala nitelikli bir maske dahi alamıyoruz. Hatta nitelikli maske alamadığını söyleyen arkadaşlarımıza soruşturma açılıyor.”

‘MESLEK TATMİNİ AZALMIŞ DURUMDA’

Hasta yoğunluğunun çok fazla olduğunu ve bu durumun şiddeti doğurduğunu söyleyen Günbeği’ne nazaran tabipler ‘Acaba bugün başıma ne gelecek’ diyerek işe gidiyor. İşçi yetersizliğinden kaynaklı da tabiplerin iş yükünün arttığını ve bu durumun da istifaları beraberinde getirdiğini belirten Günbeği, “Artık işinden memnuniyetsizlik çok fazla. Tabip, işinin tatmin eden yanını göremiyor. Yalnızca çarkın bir dişlisi üzere çalışıp, kaç dakikada hasta görmesi gerekiyorsa onu görüyor, ne yazması gerekiyorsa yazıyor ve bu durum tatminsizliği beraberinde getiriyor. Meslek tatmini de azalmış durumda” tabirlerini kullandı.

‘GENÇ DOKTORLAR TUS DERSHANESİNE DEĞİL ALMANCA KURSUNA YAZILIYOR’

İstifa ve emekliliğin yanı sıra Günbeği’nin dikkat çektiği bir öteki nokta bilhassa genç tabiplerde yurt dışına gitme eğiliminin son devirde artması. Yurt dışına çıkmak için TTB’den “Yeterlilik Belgesi” alıp yurt dışına giden doktor sayısı 2017’de 482, 2018’de 802, 2019’da ise bin 47’ydi. Türkiye’de birinci korona olaylarının görüldüğü 2020’de ise bu sayı 931 olarak kayıtlara geçerken 2021’in birinci beş ayında ise 400 doktor yurt dışına gitti. “Genç tabipler artık uzmanlık için TUS (Tıpta Uzmanlık Sınavı) dershanesine değil Almanca kurslarına yazılıyor” diyen Günbeği kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Yurt dışına gitmek isteyenlerin sayısı çok fazla artmış durumda. Orada da hekimlik yapmaya çalışıyorlar. Almanya’ya, Almanya’dan sonra farklı ülkelere gitme derdindeler. Bizden yurt dışına gitmek için doküman talep edenlerin sayısında artış var. Bunların hepsi ülke gündeminden başka konuşulabilecek şeyler değil. Hayat kuralları düşüyor, toplumun şiddete eğilimi artıyor vs. derken geleceği görememe hali tüm meslek kümelerinde olduğu üzere tabiplerde de var. Son yıllarda hekimlik mesleğinin niteliğinde süratli bir düşüş yaşandı ve göç de hızlandı.”

‘KISIR DÖNGÜ’

Son devirde görünür olan doktorların istifa, emeklilik ve yurt dışına göç kararı almalarının sıhhat sistemine yansıması da merak konusu. Günbeği’ne nazaran bu durum kısır döngü ve her istifa ya da emekliliğin akabinde kâfi işçi olmaması nedeniyle yük geride kalan sıhhat çalışanlarının omuzlarına yükleniyor ve istifalar beraberinde geliyor:

“Ben bir asistan doktorum. Bir kısımdan asistan doktorun istifa etmesi demek, üniversite hastaneleri için esasen doktor problemi ve iş yükü var, öteki asistanların iş yükünün artması demek. Bu uzman tabipler için de geçerli. Bir devlet hastanesinden uzman doktorun istifası başka doktorların daha fazla çalışmasına neden oluyor ve bu bir kısır döngü üzere başkalarını de tükenmişliğe ve istifaya itiyor. Sistemi şu an her kısımdan bir ya da iki kişinin istifa etmesi etkilemeyebilir lakin şahısların üzerine tekrar yığılma olduğu için tekrar olan tabiplere oluyor. Kalan bütün şiddetli kaideleri tabipler karşılıyor.”

VAN TABİP ODASI LİDERİ YAVİÇ: İSTİFALARIN DEVAMINI BEKLİYORUZ

Türkiye genelinde farklı farklı bölgelerde tabiplerin istifa ya da emeklilik haklarını kullandıklarına dair tabip odalarından bilgi aldıklarını belirten Günbeği, yangınlar nedeniyle TTB olarak gittikleri Muğla’da önemli sayıda istifayı düşünen tabip olduğunu öğrendiklerini söyledi. Öte yandan Van Vilayet Sıhhat Müdürü Prof. Dr. Mahmut Sünnetçioğlu da 1 Temmuz’un akabinde Van’da 43 doktorun istifa dilekçesi verdiğini açıklamıştı.

Van genelinde bin tabip olduğunu, temmuz ayında yasakların kalkmasıyla birçok doktorun istifasını beklediklerini söyleyen Van-Hakkâri Tabip Odası Lideri Dr. Hüseyin Yaviç’a nazaran sıhhat kurumlarında iş yükü tolere edilemeyecek seviyeye gelmiş durumda. Sıhhatte şiddet olaylarının arttığını, pandemi uğraşının sıhhat çalışanları üzerinden yürütüldüğünü belirten Yaviç, “Sağlık çalışanları üzerindeki iş yükü olanca süratiyle devam ediyor. Bir noktada sıhhat çalışanları tükenme noktasına geldi. Dayanacak güçleri kalmadı” dedi ve şöyle devam etti:

“Sağlık sistemi bu biçimde devam ederse istifalar da devam edecek. Zira sahiden çalışma şartlarıyla ilgili en ufak bir iyileştirilme yapılmıyor. Tabip sayıları yetersiz, var olan tabipler üzerindeki iş yükü çok fazla. Birebir halde mobbing çok fazla. Bir halde uygun bir program yapan doktor istifayı tercih edip özel kesime geçiyor. Orada da meseleler var fakat kamuda çalışmaya nazaran bu problemler daha az. Kamuda hem meseleler var hem de emeklerin karşılığını alamıyorlar. Münasebetiyle bu istifaların devamını bekliyoruz.”

‘İSTİFALAR AKSAMALARA NEDEN OLACAK’

Van’da uzun müddettir bayan doğum, çocuk ve kardiyoloji üzere branşlarda doktor sorunu yaşandığını belirten Yaviç, Van’ın etraf vilayetlere de sıhhat hizmeti veren bir pozisyonunun olduğunu belirterek istifaların akabinde açığa çıkan durumu şu sözlerle anlattı:

“Van etraf vilayetlere de hizmet veren bir vilayet pozisyonunda. Hasebiyle bu kadar tabibin istifa etmesi sıhhat hizmetlerinin sunumunda, hele hele Covid’in bu kadar yaygın olduğu bir devirde önemli manada aksamalara sebep olacak. Biz bunu şu an somut görüyoruz. Beşerler randevu almakta sorun yaşıyorlar. Tetkikleri yaptırmada uzun randevu müddetlerini bekliyorlar. Bunun toplumsal sıhhat noktasında olumsuz yansımaları olacak.”

MUĞLA’DA İSTİFALAR AĞIRLAŞTI

Son devirde istifa ve emeklilik kararı alan tabip sayısının ağırlaştığı bir başka vilayet ise Muğla. Milas, Marmaris ve Fethiye üzere büyük ilçelerde çok bariz istifa eğilimi, istifa ve emekli doktor yoğunluğunun olduğunu belirten Muğla Tabip Odası Lideri Cafer Şahin, vilayet özelinde bu durumun nedenlerine dair şunları kaydetti:

“İlçelerimizdeki kamu hastanelerindeki işçi yetmezliğinin tesirli olduğunu düşünüyoruz. Her branştan doktor olmadığı üzere, üç dört doktor olması gereken branşlarda tek doktor durumu var. Tek tabip olağan bir toplumsal hayatını sürdüremiyor. Daima hicap nöbetleri, süreksiz görevlendirmeleri oluyor. Münasebetiyle bu çeşit yüklenmeler tabiplerde bir bıkkınlık, bezginlik yaratmış durumda. Tabiplerin özlük haklarıyla alakalı da büyük ezalar var. Her hastanenin döner sermaye geliri, döner sermayenin tabipler ve sıhhat çalışanları ortasında paylaştırılması da hastanelere nazaran farklılık arz ediyor. Bu farklılıktan ötürü da gelir farkı ve gelirden mahrumluk durumu var arkadaşlarımızda.”

‘CUMHURBAŞKANI GELDİ DİYE BİRDENBİRE SÜREKSİZ GÖREVLENDİRMELER YAPILIYOR’

Milas devlet hastanesinden yakın periyotta 5, yeniden Fethiye devlet hastanesinden de benzeri sayılarda tabibin istifa haberini aldıklarını belirten Şahin, “Bir cumhurbaşkanı geldi diye ansızın ve anlık süreksiz görevlendirmeler yapılıyor” dedi ve bu durumun Muğla’daki sıhhat sistemine tesirini şu sözlerle anlattı

“Vatandaşa sıhhat hizmeti sunumu ülkü olarak verilemiyor. Vatandaş uzman doktor bulmakta ve tedavi olmakta zorlanıyor. Örneğin Datça devlet hastanemizde hiçbir uzman tabibi uzun mühlet orada görevlendirmek mümkün değil. Zira alet edevat, yardımcı sıhhat işçisi yetmezliğinden ötürü daima süreksiz görevlendirmelerle yönetim edilen bir hastane. Datça’ya süreksiz görevlendirme yaptığınız vakit Fethiye’de ya da diğer yerde işler aksıyor. Örneğin cumhurbaşkanının Marmaris’e gelmesi her şeyi alt üst ediyor. Bir cumhurbaşkanı geldi diye birdenbire ve anlık süreksiz görevlendirmeler yapılıyor. Bu süreksiz görevlendirmelerde tabibin konaklamasından ulaşımına kadar hiçbir dayanak de verilmiyor. Münasebetiyle bunlar daima tekrarlandıkça tabiplerde de bir isyan hali, dayanılmazlık ve istifalar kaçınılmaz olarak geliyor.”

BENZER KONULAR