DSÖ uzmanı Prof. Aksakal: Düzenli Covid-19 aşısı önerilebilir

Dünya Sıhhat Örgütü’nün (DSÖ) bağışıklama ile ilgili uzmanlarından, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sıhhati Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof …

11 Eylül 2021 54 views 0
reklam

Dünya Sıhhat Örgütü’nün (DSÖ) bağışıklama ile ilgili uzmanlarından, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sıhhati Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Parıltı Baran Aksakal, kronik hastalar ve yaşlıları içine alan riskli kümelerde, grip aşısında olduğu üzere nizamlı Covid-19 aşısı yaptırılması teklifinin gündemde olduğunu bildirdi. DSÖ Avrupa Bölgesi Bağışıklama İstişare Uzman Kümesi’nin 2016’dan beri tek Türk üyesi olarak vazife yapan Prof. Dr. Aksakal, Covid-19’a karşı tam doz aşılanma ve hatırlatma dozlarının neden gerekli olduğuna ait açıklamalarda bulundu.

Yalnızca kızamıkçık üzere kimi hastalıklarda tek doz aşılanmanın hastalığa karşı ömür uzunluğu müdafaa sağladığını lakin birden fazla geçirilebilmesi nedeniyle difteri, boğmaca, tetanos üzere bilinen birçok hastalıkta tek doz aşının yetersiz kaldığını anlatan Aksakal, bu hastalıklarda tam müdafaa için genelde 3 doz aşı olunması ve hatırlatma dozlarının da yapılması gerektiğini söyledi. Aksakal, Covid-19’un da birkaç kere geçirilebildiğine işaret ederek, hastaneye yatış ve ağır bakım dataları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda aşılarla ilgili birden fazla doz kullanma kanaatinin oluştuğunu lisana getirdi.

‘İNAKTİF AŞILARDA PEKİŞTİRME DOZU YAPILABİLİR’

Halihazırda Covid-19’a karşı geliştirilen inaktif aşı Sinovac’da 3. doz kararı alındığını anımsatan Aksakal, bu dozun ehemmiyetiyle ilgili şu bilgileri paylaştı: “İnaktif aşıda birinci dozda bağışıklık sistemimize, bedenimize virüsü öğretiyoruz. İkinci dozda ise tekrar bedene hatırlatarak tekrar ve daha güçlü bir antikor karşılığı vermesini sağlıyoruz. Zira bizim bağışıklığımız, bir etkenle karşılaştığında muhakkak bir seviyeye kadar cevap veriyor, bir kısmını da hafızaya alıyor. Yani ‘bir daha bu virüsle karşılaşırsam cevap vereyim’ demiş oluyor. Beden bu etkenle virüsle ne kadar sıklıkla karşılaşırsa o kadar kuvvetli karşılık verme ihtimali var. Bu nedenle inaktif aşılarda 4 hafta bırakarak birinci iki dozu bir an evvel, akabinde bir müddet sonra 3. dozu tamamlarız. Bunun akabinde da belirli bir müddet sonra, bu 6 ay-1 yıl olabilir, çalışma sonuçlarına nazaran, yine hatırlatma ya da pekiştirme dozunu yaparız.”

Aksakal, 3. dozun gündeme gelişine ait, “Son periyotta dünyada ve bizde ağır bakım bilgileri ve ölümlere baktığımızda bunların içinde iki doz Sinovac olanların da olduğunu görmeye başladık. Bu da bize 3. dozun gerekliliği ikazını verdi.” diye konuştu. Sıhhat Bakanlığı’nın da bu istikamette karar aldığına, 3. dozda Sinovac ve BioNTech aşılarının birbiriyle yakın seviyede koruyuculuk sağladığına işaret eden Aksakal, inaktif yerli aşı adayı TURKOVAC’da da 3. dozun gerekliliğine ait Sinovac’la kıyaslamalı klinik çalışmanın devam ettiğini belirtti.

Prof. Dr. Aksakal, mRNA aşılarına ait de “Aslında geçmişe dönük bilgiler, iki doz BioNTech’in çok güzel koruduğunu gösteriyordu. Ama dünya genelinde varyantlarla ilgili meşakkat ortaya çıktı. BioNTech’de şu an dünyanın hiçbir yerinde şimdi 3. doz önerisi oluşmadı lakin oluşabilir. Nedeni de varyantlar olacaktır.” dedi. Aksakal, mRNA aşılarında bu türlü bir çalışmanın belgelenmesi durumunda süratle 3. doz için adım atılacağını vurguladı.

‘MASKE, ARALIK, HİJYEN VARYANTLARA KARŞI ÇOK ÖNEMLİ’

Covid-19’un Delta, Mu üzere varyantlarına da değinen Aksakal, varyantların virüsün beşerden beşere bulaşma imkanı bulması nedeniyle oluştuğuna dikkati çekti. Aksakal, “Maske, ara, hijyen kuralları varyantların oluşumunu önlemede çok değerli. Aşılı ya da aşısız yeni beşerler enfekte hayli varyant oluşma ihtimali kelam konusu olabiliyor. Covid-19 aşılı ya da aşısız beşerde üreyebiliyor lakin bu aşılı şahıslarda daha az ve sonlu oluyor” tabirini kullandı.

‘KORUYUCULUK MU VARYANTINA KARŞI ÇOK YETERLİ DEĞİL’

Aksakal, Türkiye’de de iki bireyde saptanan Mu varyantına ait, şunları kaydetti: “Şu anki aşıların koruyuculuğunun Mu varyantına karşı çok uygun olmadığı görülüyor. Bundan sonra diğer varyantlar da oluşabilir ve onlara karşı aşı hami olabilir, olmayabilir de. Bu izleniyor şu anda. Hadiseler hayli dert duymamız olağan lakin hangi varyant olursa olsun Covid-19’un hava ya da damlacık yoluyla bulaşmasına yönelik temel özelliği çok değişmediği için aşının yanı sıra maske, ara, hijyen önlemlerinden asla geri adım atmamamız gerekiyor. Yeni varyantları aşının aktifliği, içeriğinde bir değişikliğe gerek olup olmadığı noktasında da izlemeye devam edeceğiz.”

‘AŞILAMA SURATINI YÜKSELTİRSEK VARYANTLARDA KORKMAYA GEREK KALMAAYACAK’

Prof. Dr. Işık Baran Aksakal, “Toplumda aşılama suratını, süratle yükseltebilirsek yeni varyantlardan korkmaya da gerek kalmayacak zira ülkemizde o varyantlar oluşmayacak” dedi. Aksakal, tam doz aşılanma ile ilgili vatandaşlara şu davette bulundu: “Aşı ile elde etmeye çalıştığımız sonuç; bireylerin ağır bakıma yatmaması, ağır hastalık geçirmemesi ve hayatını kaybetmemesi. Bunun yanında enfeksiyondan korunarak yeni varyantların oluşmasını engellemek. Bu nedenle bütün halkımızdan şunu rica ediyorum; aşı durumlarını gözden geçirsinler ve tam doz aşılı olmaya çaba etsinler. Ağır bakımda yatan hastalarımızın yarısı aşısız, öteki yarısı da eksik aşılı. Tam doz aşı ne demek? Şayet tek doz Sinovac aşısı olunmuşsa kesinlikle vakti gelir gelmez 2. ve akabinde da 3. dozu olunmalı. Yani aşılanma ve eksik aşıların bir an evvel tamamlanması çok kıymetli. Zira şu anda Kovid-19 kaynaklı ağır bakıma yatış ve vefatları engelleyecek çok daha faal bir tedbire sahip değiliz.”

‘BELLİ KÜMELERE SİSTEMLİ AŞI ÖNERECEĞİZ’

Prof. Dr. Aksakal, “Covid-19’a karşı devamlı aşı olmamız gerekecek mi?” istikametindeki soruların anımsatılması üzerine, 1918 ve 1950’lerde yaşanan, milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine neden olan iki büyük grip salgınını örnek gösterdi. O periyotlarda grip aşısının bulunmadığını lakin 2009’da yaşanan grip salgınında aşı ve tedavi yollarının var olduğunu aktaran Aksakal, birinci salgınlar neredeyse 4 yıl sürerken, 2009’daki salgının, aşı sayesinde bir yıl içinde denetim altına alındığına dikkati çekti.

Aksakal, tedbirlerle salgınların mühletinin kısaldığına işaret ederek, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Salgının olmadığı periyotta, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, bağışıklık sorunu bulunan, kalp-böbrek hastalıkları olanlar için her yıl grip aşısı olmalarını öneriyoruz. Muhtemelen ileriki vakitte Covid-19 için de benzeri bir durum kelam konusu olacak. Kronik hastalığı bulunan ve muhakkak yaşın üzerinde olan kümelere aşıyı tertipli olarak yaptırmalarını önereceğiz. Pandemi devrinde 4. doz olup olmayacağını şimdiden öngörmek çok mümkün değil. Ama şunu rahatlıkla söyleyebiliriz; 3. dozdan sonraki duruma bakıp tahminen 4. doz olabilir lakin ondan sonrasının 6 ayda bir aşılamayı gerektirecek yoğunluk oluşturmayacağını öngörüyorum. Doğal ki öncelikle Covid-19’un, yeni varyantlarının izlenmesi ve ne boyuta ulaşacağının kıymetlendirilmesi gerekiyor. Asıl riskli kümelere ise aşının devam edeceğini düşünüyorum.” (AA)

BENZER KONULAR