Selim Kuneralp yazdı: Din ve dış siyaset

Emekli büyükelçi Selim Kuneralp, Finans ve Ticaret’teki son yazısında din ve dış siyaset bağlarını kaleme aldı. 1000’li yıllardan bugüne bu …

13 Eylül 2021 55 views 0
reklam

Emekli büyükelçi Selim Kuneralp, Finans ve Ticaret’teki son yazısında din ve dış siyaset bağlarını kaleme aldı. 1000’li yıllardan bugüne bu coğrafyadaki din-dış siyaset bağlantısının özetini geçen Kuneralp, “Modern çağlarda Batı dünyasında din dış münasebetlerde bir faktör olmaktan çıkmıştır. […] Aslında Osmanlı İmparatorluğu da İstanbul’un fethinden sonra dış bağlantılarında din faktörüne pek tartı vermemiştir” tabirlerini kullandı.

Cumhuriyetin kuruluşundan sonra da din eksenli dış siyasete soğuk bakıldığını belirten Kuneralp, “Bugünkü idarenin ise mevzuya çok farklı bir halde baktığı malumdur” değerlendirmesini yaptı. Türkiye’nin din-dış siyaset ilgisine olan aralığının AK Parti periyodunda değiştiğini aktaran Kuneralp’in yazısından bir kısım şöyle:

“Bu aralıklı siyaset AKP iktidarı kurulduktan ve bilhassa idaresi büsbütün ele geçirdikten sonra süratle değişmiştir. Dini referanslar içeride arttıkça dış bağlarda de gitgide kıymetli bir yer almaya başlamıştır. İktidar Müslümanların ve bilhassa Sünnilerin liderliğine soyunmaya başlamış, dış siyasete gittikçe dinci bir hüviyet vermiş, Batı bedellerinden süratle uzaklaşmaya başlamıştır. Olağan bu siyasetin istisnaları da yok değildi. Örneğin, Çin Uygurlarına yapılan eziyeti 2009 yılında soykırım olarak niteleyen iktidar, daha sonraki yıllarda Çin’i kızdırma telaşıyla Uygur sıkıntısından uzaklaşmıştır.

Çeşitli nedenlerle Batı ülkeleriyle bozulan alakaların Müslüman dünya ile telafi edileceğini düşünen iktidar kısa vakitte hüsrana uğramıştır. Başta Arap ülkeleri olmak üzere Orta Asya ve Güney Doğu Asya’daki Müslüman ülkeler Türkiye’nin bu lider rolüne soyunmasına karşı çıkmıştır. Ayrıyeten Müslüman ülkeler ortasındaki ihtilaflar ve iç kargaşalıklar sonucunda 21 inci yüzyılda en büyük katliamların Müslümanlar ortasında meydana geldiği ve din uğruna yapıldığı gerçeği karşısında iktidarın hevesi kursağında kalmıştır. İktidarın siyasal İslamcı Müslüman kardeşlere verdiği açık takviye, onları tehlikeli hasım olarak gören Mısır, BAE, Suudi Arabistan üzere ülkelerle uzun müddetten beri devam eden soğukluklara yol açmıştır. Bu soğukluklar hem Doğu Akdeniz’de, hem Orta Doğu’da taban kaybına hem de iktidarın ağzından düşürmediği dini telaffuzdan rahatsız olan Batı ülkeleriyle bağlantılarının bozulmasında değerli katkıda bulunmuştur.

Bunun son örneğini Afganistan’da gördük. İktidar büyük bir safdillikle ülkemizin nüfusunun nerede ise tamamının Müslüman olmasının Taliban yönetiminin kapılarını açacağına inanmış ve bu yolda her vakit çok değer verdiği mümkün olduğu kadar çok ülkede önemli askeri bir mevcudiyet koruma siyasetini Afganistan’da sürdürebileceğini sanmıştı. Halbuki Taliban için Türkiye Müslüman olabilir fakat NATO üyesidir ve 20 yıl boyunca orada konuşlanan küçük çaptaki Türk birliği NATO bayrağı altında misyon yapmıştır. Muharebelere karışmamış olması Talibanın gözünde Türk birliğine özel bir pozisyon verilmesi için kâfi sebep olmamış ve öbür yabancı kuvvetlerle birlikte ülkeden ayrılması istenmiştir. Talibanın İslam anlayışının bizdekinden farklı olmadığı yolundaki ve Türkiye’deki birçok insanı önemli bir halde rahatsız eden telaffuz ortada kalmıştır. Afganistan fiyaskosundan sonra dış siyasette daha evvel de izleri görülen virajın sertleşmeye başladığı izlenimi doğmaya başlamıştır. İktidarın Afganistan’da aradığını bulamamış olması, Müslüman Kardeş sevdasından ötürü ortasının açıldığı Arap ülkeleriyle ilgilerini düzeltmeye çalıştığı vakte rastlamıştır. Gerek Mısır, gerek BAE ile son günlerde görülen diyalog arayışlarının maksadı buydu. İstanbul’da yerleşik Müslüman Kardeş yayın organlarının dizginlendiği, hatta örgütün Türkiye’ye sığınan kimi mensuplarının ülkeyi terk etmeye mecbur edildiği anlaşılmaktadır. Fakat yılların yanılgılarının çok kısa vakitte telafi edileceğini sanmak yanlış olur. Ayrıyeten alışılmış olan yanlış telaffuzun çarçabuk düzeltilmesi de mümkün değildir.”

YAZININ TAMAMI

BENZER KONULAR