Berlin’de kira artışlarına karşı ‘kamulaştırma referandumu’ düzenleniyor

Almanya’nın başşehri Berlin’de halk, kira artışlarına karşı binlerce konutun ‘kamulaştırılması’ teklifini oylamak için sandık başında. BBC Türkçe …

26 Eylül 2021 72 views 0
reklam

Almanya’nın başşehri Berlin’de halk, kira artışlarına karşı binlerce konutun ‘kamulaştırılması’ teklifini oylamak için sandık başında. BBC Türkçe’nin aktardığı üzere, Berlin’de bugün genel seçimlerle tıpkı anda düzenlenen ‘kamulaştırma referandumu’nda teklif kabul edilirse, 226 binden fazla apartman dairesinin dev emlak şirketlerinin elinden alınarak kamuya devredilmesi halk tarafından kabul edilmiş olacak.

Referandum sonucu bağlayıcı değil ve mahallî hükümete tavsiye niteliği taşıyor. Lakin sonuçların hem lokal idare, hem de dev emlak şirketleri üzerinde baskı oluşturması hedefleniyor. Berlin sakinlerinin kamulaştırmaya onay vermesi halinde bu oylama, yalnızca Berlin’de değil tüm Avrupa’da konutlaşma ve “kentsel dönüşüm” tartışmalarına diğer bir boyut kazandırabilir.

226 BİNDEN FAZLA KİRALIK DAİRENİN KAMUYA DEVRANI İSTENİYOR

Berlin, uzun yıllardır Avrupa’da kiraların en uygun olduğu başşehir olarak öne çıkıyordu. Lakin son periyotta kentte kiralarda önemli bir artış yaşandı. Berlin halkının kira krizine karşı yansısı bir halk hareketine dönüştü; imza kampanyası sonucunda da referandum talepleri karşılık buldu.

Referandumda oylanan düzenleme kabul edilirse, 226 binden fazla apartman dairesi dev emlak şirketlerinin elinden alınarak kamuya devredilmesi gündeme gelecek. Anayasaya uygunluğu açısından uzun bir mahkeme sürecinden geçmesi beklenen düzenleme, kentte 3 binden fazla konuta sahip olan özel şirketleri kapsıyor.

Berlin’deki referandum, özel mülk haline getirilen konutların kamuya geri devredilmesi için düzenlenen birinci halk oylaması niteliği taşıyor . Bloomberg’in haberine nazaran anket sonuçları, Berlin halkının kamulaştırmadan yana olduğunu gösteriyor. Öte yandan Berlin sakinleri ‘Evet’ dese dahi, kamulaştırmanın hayata geçmesi için kentte yeni kurulacak lokal idarenin onayına da muhtaçlık var.

KENTTE KİRALAR 2010’DAN BERİ YÜZDE 86 ARTTI

Berlin’de halk oylamasına giden süreç, Paris ve Londra üzere Avrupa başkentlerine oranla daha düşük kiraların ödendiği kentte kiraların süratle artması ile başladı. 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılmasından sonra çok sayıda sanatçı ve Bohem hayat biçimi süren birçok kişi Berlin’e akın ederken, kiraları ödemekte zorlanan pek çok başşehir sakini öteki kentlere gitmek zorunda kalmıştı. Bloomberg’in haberine nazaran ortalama kira fiyatları da 2010 yılından bu yana yüzde 86 artış gösterdi.

Berlin’de yaşayan nüfusun yüzde 84’ü kirada ve mesken sahiplerinin sayısı az. Kentte kira artışlarına karşı protestolar düzenlenirken, halk oylaması için de internet üzerinden imza kampanyaları başlatıldı. Referandumu isteyen aktivistler, özel şirketlerin konut dalındaki baskınlığının Berlin’deki kira meselesinde büyük rol oynadığını savunuyor.

BÜYÜK ŞİRKETLER BÖLGEDEKİ ALT HUDUDU ÜST ÇEKEBİLİYOR

Kampanyaya öncülük eden isimlerden biri olan Cambridge Üniversitesi öğretim üyesi sosyolog Joanna Kusiak, bu şirketlerin Berlin’de kiracıları koruyan yasal düzenlemeleri manipüle ettiğini öne sürüyor. Yasal olarak kentte kiralar, bir bölgedeki ortalama kira fiyatlarının en fazla yüzde 10 üzerine çıkabilir. Bloomberg’e konuşan Kusiak’a nazaran, bir bölgedeki konutların birden fazla belirli bir özel şirketin monopolünde olduğu vakit, şirketler konut kiralarında yapacakları en ufak artışla dahi bütün bölgede kira alt hududunu üst çekebiliyor.

Berlin’de 1960’lı ve 1970’li yıllarda Türkiye’den Almanya’ya göç eden topluluklara konut sahipliği yapan Kreuzberg’deki Kottbusser Tor mahallesi, bu şirketlerin konut piyasasına olan tesirini yansıtan yeterli bir örnek. Yıllardır Berlin’de yaşayan Türkiyeli göçmenlerin de merkezi olan mahalledeki apartmanlar, son vakitlerde kente yeni taşınan genç nüfus için de cazibe merkezi haline geldi. 2010’dan bu yana mahalledeki ortalama kiralar yüzde 86 arttı. Bu da mahalleli profilinin değişmesi ile sonuçlandı.

EMLAK DEVLERİ REFERANDUMA KARŞI

Referanduma en büyük reaksiyon, Almanya’nın en büyük özel emlak şirketi Deutsche Wohnen’den geldi. Deutsche Wohnen’den yapılan açıklamada kamulaştırmanın Berlin konut piyasasındaki sıkıntıları çözemeyeceği belirtildi. Emlak şirketi Bloomberg’e yaptığı açıklamada, bu türlü bir değişikliğin “on yıllar uzunluğu sermaye ve kaynakların kullanılmasının önüne geçeceğini” ve giderek büyüyen kentte ivedilikle muhtaçlık duyulan konutlaşmanın ve öbür yatırımların tehlikeye gireceğini savundu.

Yalnızca emlak şirketleri değil, bugün düzenlenen federal seçimlerde anketlere nazaran önde olan Toplumsal Demokrat Parti (SDP) de kampanyaya karşı çıkıyor. Bu da aslında bağlayıcı bir nitelik taşımayan referandumda başarılı olsalar dahi, kampanyacıların kamulaştırma gayesine ulaşmasının önünde mahzur teşkil edecek.

KENT SİYASETLERİNE YANSIMASI OLACAK

Öte yandan sonuç ne olursa olsun kampanyanın kent siyasetlerine tesir etmeye başladığı bir gerçek. Bloomberg haber ajansının tahliline nazaran, geçtiğimiz cuma günü 2.46 milyar euro bedelindeki 14 binden fazla konutun iki emlak devi Deutsche Wohnen ile Vonovia SE’den geri alınması için bir muahede imzalandı. Şirketlerin Berlin’deki varlıklarının yalnızca bir kısmını kapsıyor olsa da, bu adım kampanyanın değişimin önünü açabileceğine işaret.

Financial Times’ın tahliline göreyse, referandumdan geçirilse dahi kamulaştırma Berlin sakinlerinin konut sıkıntısını ortadan kaldırmaya yetmeyecek.

Lakin dünyada gelişmiş ülkelerin başşehirlerinde yaşanan konut piyasası krizine olan öfkenin ne kadar büyük olduğunu göstermesi nedeniyle oylama kıymetli. Almanya’da geçen yılın şubat ayında Berlin’deki kiralar eyalet hükümetinin kararıyla beş yıllığına dondurulmuştu. Yasa, kentten orta sınıfın göçünü engellemeyi amaçlıyordu. (BBC Türkçe)

BENZER KONULAR