Çin borsalarında neden kısa süreli panik yaşandı?

SADİ KAYMAZ/BLOOMBERG HT ASYA TEMSİLCİSİ Çin Borsaları son 6 günü kayıplarla tamamlarken, bugün öğlenden sonra Şanghay Bileşik’te yüzde 4,4’e …

09 Mart 2022 48 views 0
reklam

SADİ KAYMAZ/BLOOMBERG HT ASYA TEMSİLCİSİ

Çin Borsaları son 6 günü kayıplarla tamamlarken, bugün öğlenden sonra Şanghay Bileşik’te yüzde 4,4’e varan satış dalgası Asya’da kısa vadeli paniğe yol açtı.

Sabah seansında eksi ile artı ortasında yatay seyreden ana endekslerde öğlenden sonra seansının birinci yarım saatinde neredeyse 4 yüzde puanlık satış gerçekleşti. Endeksler son bir saatte kamu fonlarının dayanağıyla toparlandı.

Düzinelerce şirketi süreksiz olarak tabana yollayan ağır satışları tetikleyen ani gelişme bulunmamasına rağmen, hafta başından beri bir ortaya gelen çok sayıda faktörün yarattığı kara bulutların piyasa oyuncularını tıpkı anda çıkışa koşturduğu sanılıyor.

Havayı bozan ögelerin başında petrol ve metal fiyatları geliyor. Goldman Sachs’ın yayımladığı rapora nazaran ham petrol fiyatındaki her 20 dolarlık artış Çin’in büyüme oranından 0,3 puan götürmeye kâfi. Kuruluş, bu çerçevede büyümeden 0,5 puan eksilme bekliyor. Çin, petrol gereksiniminin yüzde 70’ini ithalat yoluyla karşılıyor. Dünyada sanayi metallerinin aşağı üst yarısını Çin kullanıyor, artan fiyatlar nedeniyle sanayi işletmelerinin marjlarının bozulmasından telaş ediliyor.

Nikel devinde milyarlarca dolarlık ziyan

Öteki taraftan dünyanın en büyük nikel üreticisi Tsingshan’ın işvereni Xiang Guangda’nın vadeli piyasalarda aldığı devasa konumlar sebebiyle milyarlarca dolarlık ziyana uğraması madencilik paylarını günün en berbatı haline getirdi.

Çinli otoritelerin finans kuruluşlarından türev emtia eserlerine maruziyetleriyle ilgili rapor istediği biliniyor. Bloomberg News kaynaklarına nazaran, en az iki büyük banka müşteri kayıpları nedeniyle iç toplantılar gerçekleştirdi. Çinli işverenin 6 ila 8 milyar dolarlık zararın üstünde oturduğu iddia ediliyor. Madencilik alanında faaliyet gösteren şirketlere yatırımcılar tarafından türev eserler pazarında konumları olup olmadığı da soruluyor. Londra’daki tarihi oynaklığın yol açtığı hasara ait belirsizlikler var.

Bu ortada borsa süreçleri kapandıktan sonra piyasaya düşen haberlere nazaran, Çinli işveren milyarlarca dolarlık teminat tamamlama davetini karşılayabilmek için banka kredisine erişim sağlamış durumda. Küme elektrikli araçlar sanayisine nikel matte sağlayan en büyük üretici, bu nedenle Pekin idaresinin nazarında bir nevi stratejik kıymete sahip olmalı.

Norveç Varlık Fonu’nun kararı risk iştahını bozdu

Risk iştahını bozan bir öteki faktör ise trilyon dolarlık Norveç Varlık Fonu’nun son periyodun gözdeleri ortasında yer alan spor giysi firması Li Ning’den çıkışı oldu. Karar sabahtan itibaren Hong Kong borsasında sert satışlara yol açtı. Batılı yatırımcıların Norveç devininin peşinden gitme mümkünlüğü başlarda soru işareti yarttı.

Öte yandan Washington idaresinden Rusya yaptırımlarını delen şirketlerin birtakım sonuçlara maruz kalacağına yönelik sesler yükseliyordu. Ticaret Bakanı Raimondo bu sabaha karşı bir adım ileri giderek Çin şirketlerine direkt ihtarda bulundu, ihlallere yıkıcı biçimde karşılık vereceklerin söyledi. Sert ihtarın Çinli şirketlerin Rus güç ve maden şirketlerinde hisse edinmek için görüşmelere başlamasının akabinde gelmesi dikkat çekti.

Üst üste yığılan faktörler momentum tesirini de devreye sokmuş bulunuyor. Shanghai Jade Stone Investment’a nazaran algoritmik süreçler oynaklığın dozunu artırdı. Çin’de etkin süreç yapan kurumsal ve ferdî yatırımcı sayısı 80 milyon dolayında. Sert satış dalgaları panik tesiriyle başkalarını da art geriye getirebiliyor.

Çinli yatırımcıların radarında beliren bir öteki tehlike ise Kovid, çünkü ülkede yeni olay sayıları son üç gündür 500’ün üzerinde kaydediliyor. Pandeminin büyük kısmını vakasız yahut tek haneli sayılarla geçiren Çin’de yüzlerce olay birebir anda çok sayıda kritik iktisat merkezinde kapanma ihtimali doğuruyor.

Yatırımcılar Çin idaresinin Sıfır Tölerans Politikası’nda kritik bir yol ayrımına yaklaşıyor olabileceğini düşünüyor. Dünyanın ikinci büyük iktisadında yaygın kapanma, global iktisadın ana motorlarından birinde büyük güç kaybına sebep olabilir.

BENZER KONULAR